พระบารมีปกเกล้าชาวนคร
เราชาวนครฯ อยู่เมืองพระ มั่นอยู่ในสัจจะ ศีลธรรม กอปรกรรมดี มีมานะ พากเพียร ไม่เบียดเบียน ทำอันตรายผู้ใด
พระแสงราชศัสตรา
 
       วันที่ 9 กรกฎาคม 2458 พระราชทานพระแสงศัตราประจำเมืองนครศรีธรรมราช "ที่เมืองนครศรีธรรมราชนี้ ตั้งแต่เคยได้เสด็จพระราชดำเนิมาครั้งก่อนแล้ว ก็ทรงรู้สึกว่าเป็นเมืองสำคัญในพระราชอาณาเขต เพราะฉะนั้น จึงได้มีพระราชประสงค์อยู่แล้วว่าจะเสด็จพระราชดำเนินมาทรงเยี่ยมให้ทอดพระเนตรด้วยพระองค์อีกว่า ความเจริญของบ้านเมืองและความสุขสำราญของประชาชนเป็นอยู่อย่างไร เมื่อได้ทอดพระเนตรเห็นความเจริญของบ้านเมืองและราษฎรของพระองค์ ได้รับความร่มเย็น มีหน้าตามอันเบิอกบาน เป็นสุขสำราญ ก็ทรงมีพระราชหฤทัยยินดียิ่งนัก... และเพื่อแสดงน้ำพระราชหฤทัยหมายดีของพระองค์ที่จะทรงปกครองประชาชนให้ได้รับความร่มเย็นเป็นสุข จึงจะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระแสงศัลตราซึ่งเป็นพระแสงของพระองค์ ไว้สำหรับเมืองนครศรีธรรมราชเป็นของต่างพระองค์ เป็นพยานแห่งพระราชอำนาจ เพื่อใช้ป้องกันสรรพอันตรายอันจะมาย่ำยีบีฑา และสำหรับผู้ปกครองใช้เป็นอำนาจปราบปรามผู้ทำร้ายแก่อาณาประชาชน
       ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ผู้ว่าราชการเมืองและเจ้าหน้าที่ต่าง ๆ ที่ได้รับพระราชอำนาจแบ่งพระราชทาน ให้ใช้ในทางสุจริต และยุติธรรม ซื่อตรงต่อหน้าที่และโปรดเกล้าฯ ให้รู้สึกว่าไม่ใช่แต่ผู้ว่าราชการเมืองผู้เดียว หน้าที่ราชการแผนกต่างๆ ได้รับแบ่งพระราชอำนาจไว้ด้วยและให้เป็นเครื่องเตือนใจว่า ต่างได้รับภาระอันหนักเพื่อรักษาความสงบสุขสงบเรียบร้อยของประชาชนทั่วไป เมื่อประพฤติและคิดอยู่เช่นนี้คงมีความเจริญและความสุข ซึ่งพระราชทานพรให้มีความสุขศิริสวัสดิ์ทั่วกัน
 
สภาพทั่วไป
 
 
ประชากร การเมือง
เศรษฐกิจและโครงสร้าง
สังคมและสาธารณสุข